Anahtar Kelimeler
adli otopsi
subaraknoidal kanama
parankimal kanama
Anevrizma
Öz
Amaç: Adli nitelikteki otopsilerin önemli bir kısmını patolojik nedenli ölümler oluşturmaktadır. Bu tür ölümlerin içerisinde önemli yer tutan travmatik olmayan (patolojik) beyin kanaması olgularının adli tıp açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada, ilgili kurum bünyesinde bulunan morg bölümünde 01/01/2013-31/12/2017 tarihleri arasında yapılan otopsiler sonucunda ölüm nedeni travmatik olmayan beyin kanaması olarak görüş bildirilen 252 olgu retrospektif incelenmiştir.
Bulgular: 252 olgunun %73,4’ünü erkekler oluşturmaktadır. Olguların %52’sinin 5. ve 6. dekatlarda olduğu görülmüştür. %52’sinde vücutta ekimoz, sıyrık, laserasyon gibi yeni oluşmuş travmatik bulgu saptanmışken, %33’ünde herhangi bir travma bulgusu ve artefakt saptanmamıştır. %42,1’inde subaraknoidal, %19’unda parankimal, %37,7’sinde subaraknoidal ve parankimal, %1,2’sinde ise sadece subdural kanama görülmüştür. Olguların 100’ünde anevrizmaya bağlı beyin kanaması olup, bunların 83’ünde subaraknoidal, 16’sında subaraknoidal ve parankimal, 1’inde ise parankimal kanama saptanmıştır. Anevrizmalar en sık %37’lik oranla medial serebral arter ve bu arterin köken aldığı arterin dallanma bölgesinde görülmüştür. 7 olguda kan etanol düzeyi 100 mg/dL değerinin üzerinde ve 15 olguda ise uyuşturucu ya da uyarıcı özellikteki maddeler saptanmıştır.
Sonuç: Patolojik beyin kanamaları sonucu meydana gelen ölümler, “doğal ölüm” başlığı altında incelense de çalışmadaki olguların bir kısmında alkol kullanımı, uyuşturucu madde alımı, kardiyak bulgular ve enfeksiyon gibi ölüme katkısı olabilecek farklı etkenler belirlenmiştir. Bu olgularla ilgili adli nitelik kazandıran şüphelerin giderilmesine yönelik tahkikat sürecinin önemsenmesi, ölenin klinik bulgularının sağlanması ve otopsi yapılması ile esas ölüm nedeni olarak “patolojik beyin kanaması” ve orijin olarak da “doğal ölüm” sonucuna ulaşılabileceği anlaşılmıştır.
Referanslar
Saukko P, Knight B. Knight’s Forensic Pathology. Fourth Edition. CRC Press; 2015. p. 515-516.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Ders Kitabı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Basım ve Yayınevi; 2011. p. 130-141.
Khairy M, Shokry DA, Abdelhaleem E, Elbendary RN. The potential role of radiology in diagnosis of traumatic versus non-traumatic cerebral hemorrhages for medicolegal application. Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology. 2020;14(2):1753-1759. https://doi.org/10.37506/ijfmt.v14i2.3190
Kumar V, Abbas AK, Aster JC, eds. Tuzlalı S, Güllüoğlu M, Çevikbaş U, çeviri editörleri. Robbins Temel Patoloji. 9. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. p. 332, 814-819.
Whitwell H, Milroy C, Plessis DD. Forensic Neuropathology. Second Edition. CRC Press; 2021.
Kuş C, Eryılmaz ME, Karabekiroğlu B, Gümüştakım RŞ, Uçar YG. Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda serebrovasküler hastalık farkındalığı. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45(3):416-424. http://dx.doi.org/10.20515/otd.1217937
Kalaria R, Englund E. Neuropathological features of cerebrovascular diseases. Pathology. 2025;57(2):207-219. https://doi.org/10.1016/j.pathol.2024.10.003
El-Saed A, Kuller LH, Newman AB, Lopez O, Costantino J, McTigue K, et al. Geographic variations in stroke incidence and mortality among older populations in four US communities. Stroke. 2006;37(8):1975-1979. https://doi.org/10.1161/01.str.0000231453.98473.67
Butcher K, Laidlaw J. Current intracerebral haemorrhage management. J Clin Neurosci. 2003;10(2):158-167. https://doi.org/10.1016/s0967-5868(02)00324-7
Kaya A, Selçuk P, Necmettin P, Recai T. Temel Nöroşirürji. Ankara: Türk Nöroşirürji Derneği Yayınları; 2005. p. 325-583.
Spetzler RF, McDougall CG, Zabramski JM, Albuquerque FC, Hills NK, Nakaji P, et al. Ten-year analysis of saccular aneurysms in the Barrow Ruptured Aneurysm Trial. J Neurosurg. 2020;132(3):771-776. https://doi.org/10.3171/2018.8.JNS181846
Wang X, Zhang A, Yu Q, Wang Z, Wang J, Xu P, et al. Single-cell RNA cequencing and spatial transcriptomics reveal pathogenesis of meningeal lymphatic dysfunction after experimental subarachnoid hemorrhage. Adv Sci (Weinh). 2023;10(21):e2301428. https://doi.org/10.1002/advs.202301428
Romoli M, Giammello F, Mosconi MG, De Mase A, De Marco G, Digiovanni A, et al. Immunological profile of vasospasm after subarachnoid hemorrhage. Int J Mol Sci. 2023;24(10):8856. https://doi.org/10.3390/ijms24108856
Koç S. Patolojik intrakraniyal kanamaların adli tıp açısından değerlendirilmesi [Uzmanlık Tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı; 1990. [27/01/2025].
Johnson GA, Johnson CP, Goldspring R, Scott IS. A post-mortem approach to intra-cranial haemorrhage and traumatic brain injury. Diagnostic Histopathology. 2024;30(12):645-657. https://doi.org/10.1016/j.mpdhp.2024.09.005
Yılmaz A, Özkul A. Demographic and clinical features of subarachnoid hemorrhages with and without cerebral aneurysm. Turkish Journal of Cerebrovascular Diseases. 2017;23(2):56-61. https://dx.doi.org/10.5505/tbdhd.2017.05025
Tekinarslan İ, Güler S, Utku U. Spontaneous intracerebral hemorrhage: Etiology and yearly prognostic factors. Turk J Neurol. 2012;18(3):88-95. https://dx.doi.org/10.4274/Tnd.45220
Gül HL. Spontan intraserebral kanamalarda ölüm oranını belirleyen etkenler [Uzmanlık Tezi]. İstanbul: Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği; 2006. [27/01/2025] https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=L9H6qU74HZ_pFpUGMJIyjA&no=YVpnuPedU0pwP-fPPjlbxQ
Mori S, Takahashi S, Hayakawa A, Saito K, Takada A, Fukunaga T. Fatal intracranial aneurysms and dissections causing subarachnoid hemorrhage: An epidemiological and pathological analysis of 607 legal autopsy cases. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2018;27(2):486-493. https://doi.org/10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2017.09.031
Ariesen MJ, Claus SP, Rinkel GJE, Algra A. Risk factors for intracerebral hemorrhage in the general population: A systematic review. Stroke. 2003;34(8):2060-2065. https://doi.org/10.1161/01.str.0000080678.09344.8d
Yang WS, Li Q, Li R, Liu QJ, Wang XC, Zhao LB, et al. Defining the optimal midline shift threshold to predict poor outcome in patients with supratentorial spontaneous intracerebral hemorrhage. Neurocrit Care. 2018;28(3):314-321. https://doi.org/10.1007/s12028-017-0483-7
İlhan Y, Eseoğlu M, Demirgil BT. Anevrizmaya bağlı spontan subaraknoid kanamalar: 328 vakalık retrospektif inceleme. Fırat Tıp Dergisi/Firat Med J. 2012;17(3):156-160. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/72101
Yılmaz Z, Işık N, Kaval R, Aydın İ, Candan F, Erdoğan S, et al. Spontaneous intracerebral hemorrhages: The evoluation of 459 hematoma with their CT scan, prognosis, mortality. Turk J Cerebrovasc Dis. 2006;12(2):53-58. https://jag.journalagent.com/tjcvd/pdfs/TBDHD_12_2_53_58.pdf
Qureshi AI, Tuhrim S, Broderick JP, Batjer HH, Hondo H, Hanley DF. Spontaneous intracerebral hemorrhage. N Engl J Med. 2001;344(19):1450-1460. https://doi.org/10.1056/nejm200105103441907
Eroğlu A. Atabey C, Topuz AK, Çolak A. Demircan MN. Spontan intraserebral hematomlu 104 olgunun değerlendirilmesi. Türk Nöroşir Derg. 2012;22(3):167-170. https://norosirurji.dergisi.org/pdf/pdf_TND_797.pdf
de Oliveira Manoel AL, Goffi A, Zampieri FG, Turkel-Parrella D, Duggal A, Marotta TR, et al. The critical care management of spontaneous intracranial hemorrhage: A contemporary review. Crit Care. 2016;20:272. https://doi.org/10.1186/s13054-016-1432-0
Safatli DA, Günther A, Schlattmann P, Schwarz F, Kalff R, Ewald C. Predictors of 30-day mortality in patients with spontaneous primary intracerebral hemorrhage. Surg Neurol Int. 2016;7:510-517. https://doi.org/10.4103/2152-7806.187493
Hemphill JC, Bonovich DC, Besmertis L, Manley GT, Johnston SC. The ICH score: A simple, reliable grading scale for intracerebral hemorrhage. Stroke. 2001;32(4):891-897. https://doi.org/10.1161/01.STR.32.4.891
Koçhan Kızılkılıç E, İnce FB. Serebral anevrizmalarda klinik ve muayene bulguları. Trd Sem. 2022;10(1):1-9. http://dx.doi.org/10.5152/trs.2022.212533
Dimaio VJ, Dimaio D. Forensic Pathology. Second Edition. Boca Raton: CRC Press; 2001. p. 66-88.
Joseph DM, O’Neill AH, Chandra RV, Lai LT. Glioblastoma presenting as spontaneous intracranial haemorrhage: Case report and review of the literature. J Clin Neurosci. 2017;40:1-5. https://doi.org/10.1016/j.jocn.2016.12.046
Erdoğan V, Avcı A. Subaraknoid kanamada mortaliteyi etkeleyen faktörler. Med J Bakirkoy. 2017;13(4):175-183. https://doi.org/10.5350/BTDMJB201713407
Duan Z, Li Y, Guan S, Ma C, Han Y, Ren X, et al. Morphological parameters and anatomical locations associated with rupture status of small intracranial aneurysms. Sci Rep. 2018;8:6440. https://doi.org/10.1038/s41598-018-24732-1
Magnin V, Grabherr S, Michaud K. The lausanne forensic pathology approach to post-mortem imaging for natural and non-natural deaths. Diagnostic Histopathology. 2020;26(8):350-357. https://doi.org/10.1016/j.mpdhp.2020.05.003
Tartarin H, Morotti A, Van Etten ES, Hausman-Kedem M, Charidimou A, Jouvent E, et al. Uncommon causes of nontraumatic intracerebral hemorrhage. Stroke. 2024;55(5):1416-1427. https://doi.org/10.1161/strokeaha.123.043917
Pleşea IE, Cameniţă A, Georgescu CC, Enache SD, Zaharia B, Georgescu CV, et al. Study of cerebral vascular structures in hypertensive intracerebral haemorrhage. Rom J Morphol Embryol. 2005;46(3):249-256. https://www.researchgate.net/publication/7330066_Study_of_cerebral_vascular_structures_in_hypertensive_intracerebral_haemorrhage
Eroğlu E. Nöroloji yoğun bakım ünitesinde gelişen hastane enfeksiyonlarının değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Intern Med. 2020;5(2):49-54. http://dx.doi.org/10.5336/intermed.2019-72948
Flaherty ML. Anticoagulant-associated intracerebral hemorrhage. Semin Neurol. 2010;30(5):565-572. https://doi.org/10.1055/s-0030-1268866
Satyanarayana V, Brahamareddy DR, Lakshmipriyanka VJK, Revathi P. A review on current management of non-traumatic spontaneous intracerebral haemorrhage. World Journal of Current Med and Pharm Research. 2019;1(4):107-112. https://www.wjcmpr.com/index.php/journal/article/view/25
Qureshi AI, Mendelow AD, Hanley DF. Intracerebral haemorrhage. Lancet. 2009;373(9675):1632-1644. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(09)60371-8
Brown E, Prager J, Lee HY, Ramsey RG. CNS complications of cocaine abuse: Prevalence, pathophysiology, and neuroradiology. AJR Am J Roentgenol. 1992;159(1):137-147. https://doi.org/10.2214/ajr.159.1.1609688
Tatlisumak T., Cucchiara, B., Kuroda, S, Kasner SE, Putaala J. Nontraumatic intracerebral haemorrhage in young adults. Nat Rev Neurol. 2018;14(4):237-250. https://doi.org/10.1038/nrneurol.2018.17
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2025 Uzm. Dr. Mesut Dincer- Uzm. Dr. Veysel Osman Soğukpınar- Prof. Dr. İbrahim Üzün