Anahtar Kelimeler
adli vaka
suç
değerlendirme
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Amaç: Karabük Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine adli vaka olarak yönlendirilen çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi.
Yöntem: Çalışmanın etik onayı Karabük Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurulunun 16.04.2025 tarih ve 2025/2203 sayılı kararı ile alınmıştır. 2020 Ocak- 2024 Aralık döneminde Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine adli vaka olarak başvuran tüm vakaların dosyaları retrospektif olarak incelenmiş olup dosyalarındaki bilgileri eksiksiz olan 51 vaka çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen vakaların yaş ortalaması 14.19±2,69 olarak elde edilmiştir. Vakaların 26’sı erkek 25’i kız cinsiyettedir. Vakaların 38’i (%74,5) herhangi bir eğitim kurumuna devam ederken 13’ü (%25,5) eğitim hayatına devam etmemektedir. Vakaların 42’si (%82,4) ailesiyle ikamet etmektedir. Vakaların 23’ü (%45,1) psikiyatrik değerlendirmelerinin yapılması amacıyla, 13’ü ise (%25,5) farik ve mümeyyiz olup olmadıklarının değerlendirilmesi amacıyla yönlendirilmiştir. Vakaların 26’sında (%51) herhangi bir psikiyatrik bozukluk yok iken 25’inde (%49) psikiyatrik bozukluklar olduğu saptanmıştır. En karşılaşılan psikiyatrik bozukluk Mental Retardasyon olarak saptanmıştır. Vakaların 8’inde (%15,7) Mental Retardasyon olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Adli vaka olarak yönlendirilen çocuk ve ergenlerde sosyoekonomik risk faktörleri, psikiyatrik güçlükler, eğitim hayatının sürdürülmesi ile ilgili güçlükler ön plandadır.
Kaynaklar
Ayaz M, Ayaz AB, Soylu N. Çocuk ve ergen adli olgularda ruhsal değerlendirme. Klinik Psikiyatri Derg. 2012;15(1):33-40.
Kitapçıoğlu Yüksel T. Suça sürüklenen çocuklara yönelik değerlendirme. Kırklareli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Derg. 2024;2(1):69-110. https://doi.org/10.62124/kluhfd.1360506
Karadag M. Bir üniversite hastanesi çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları kliniğinde değerlendirilen adli olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi. Dicle Med J. 2021;48(1):187-196. https://doi.org/10.5798/dicletip.887702
Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Türk Medeni Kanunu [Internet]. [cited 2025 May 18]. Available from: https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/kanunlar/turk-medeni-kanunu/
Barbot B, Hunter SR. Developmental changes in adolescence and risks for delinquency. In: Grigorenko EL, editor. Handbook of juvenile forensic psychology and psychiatry. New York: Springer; 2012. p. 11-34. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-0905-2_2
Murray AL, Obsuth I, Zirk-Sadowski J, Ribeaud D, Eisner M. Individual and developmental differences in delinquency: can they be explained by adolescent risk-taking models? Dev Rev. 2021;62:100985.
Gökçen C, Dursun OB. Bir eğitim hastanesi çocuk psikiyatri birimine gönderilen adli olguların incelenmesi. Dusunen Adam J Psychiatry Neurol Sci. 2012;25(3):238-243. https://doi.org/10.5350/DAJPN2012250306
Kurtuluş A, Salman N, Günbet G, Boz B, Cenger CD, Acar K. Denizli ilinde 12-15 yaş arasındaki suça sürüklenen çocukların sosyodemografik özellikleri. Pam Med J. 2009;2(1):8-14.
Baxendale S, Cross D, Johnston R. A review of the evidence on the relationship between gender and adolescents' involvement in violent behavior. Aggress Violent Behav. 2012;17(4):297-310. https://doi.org/10.1016/j.avb.2012.03.003
Wu TY, Rose SE, Bancroft JM. Gender differences in health risk behaviors and physical activity among middle school students. J Sch Nurs. 2006;22(1):25-31. https://doi.org/10.1177/10598405060220010501
Sullivan TN, Farrell AD, Kliewer W. Peer victimization in early adolescence: association between physical and relational victimization and drug use, aggression, and delinquent behaviors among urban middle school students. Dev Psychopathol. 2006;18(1):119-137.
Winstok Z. The relationships between social goals, skills, and strategies and their effect on aggressive behavior among adolescents. J Interpers Violence. 2009;24(12):1996-2017. https://doi.org/10.1177/0886260508327704
Akçalı N, Ulutaş Keskinkılıç A. Çocuk gelişimi birimine getirilen adli vaka ergenlerin umutsuzluk ve duygu düzenleme durumlarının incelenmesi. Int J Soc Humanit Sci Res. 2021;8(65):124-136.
Wang X, Blomberg TG, Li SD. Comparison of the educational deficiencies of delinquent and nondelinquent students. Eval Rev. 2005;29(4):291-312. https://doi.org/10.1177/0193841X05275389
Murray J, Farrington DP. Risk factors for conduct disorder and delinquency: key findings from longitudinal studies. Can J Psychiatry. 2010;55(10):633-642. https://doi.org/10.1177/070674371005501003
Blasingame GD. Risk Assessment of Adolescents with Intellectual Disabilities Who Exhibit Sexual Behavior Problems or Sexual Offending Behavior. J Child Sex Abus. 2018;27(8):955-971. https://doi.org/10.1080/10538712.2018.1452324
Thapar A, Harrington R, McGuffin P. Examining the comorbidity of attention-deficit/hyperactivity disorder-related behaviours and conduct problems using a twin study design. Br J Psychiatry. 2001;179(3):224-229. https://doi.org/10.1192/bjp.179.3.224
Christiansen H, Chen W, Oades RD, Asherson P, Taylor EA, Lasky-Su J, et al. Co-transmission of conduct problems with attention-deficit/hyperactivity disorder: familial evidence for a distinct disorder. J Neural Transm. 2008;115(2):163-175. https://doi.org/10.1007/s00702-007-0837-y
Gudjonsson GH, Sigurdsson JF, Adalsteinsson TF, Young S. A national epidemiological study of offending and its relationship with attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms and associated risk factors. J Atten Disord. 2014;18(1):3-13. https://doi.org/10.1177/1087054712437584
Aydin B, Akbas S, Turla A, Dundar C, Yuce M, Karabekiroglu K. Child sexual abuse in Turkey: an analysis of 1002 cases. J Forensic Sci. 2014;59(6):1593-1597. https://doi.org/10.1111/1556-4029.12566
Öztop DB, Özcan ÖÖ. Cinsel istismar vakalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi. New Symp. 2010;48(4):270-276.
Fis NP, Arman A, Kalaca S, Berkem M. Psychiatric evaluation of sexual abuse cases: a clinical representative sample from Turkey. Child Youth Serv Rev. 2010;32(10):1285-1290. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2010.04.020
Malarbi S, Abu-Rayya HM, Muscara F, Stargatt R. Neuropsychological functioning of childhood trauma and post-traumatic stress disorder: a meta-analysis. Neurosci Biobehav Rev. 2017;72:68-86.
Navalta CP, Polcari A, Webster DM, Boghossian A, Teicher MH. Effects of childhood sexual abuse on neuropsychological and cognitive function in college women. J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 2006;18(1):45-53. https://doi.org/10.1176/jnp.2006.18.1.45
Altun H, Şahin N, Fındıklı E, Sınır H. Suça sürüklenen çocukların suç tipleri, sosyodemografik ve klinik özellikleri. Adli Tıp Dergisi. 2016;30(3):196-204. https://doi.org/10.5505/adlitip.2016.86570
Henry KL, Knight KE, Thornberry TP. School disengagement as a predictor of dropout, delinquency, and problem substance use during adolescence and early adulthood. J Youth Adolesc. 2012;41(2):156-166. https://doi.org/10.1007/s10964-011-9665-3
Breslau J, Miller E, Joanie Chung WJ, Schweitzer JB. Childhood and adolescent onset psychiatric disorders, substance use, and failure to graduate high school on time. J Psychiatr Res. 2011 Mar;45(3):295-301. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2010.06.014
Esch P, Bocquet V, Pull C, Couffignal S, Lehnert T, Graas M, Fond-Harmant L, Ansseau M. The downward spiral of mental disorders and educational attainment: a systematic review on early school leaving. BMC Psychiatry. 2014;14:237. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0237-4
Fernández-Suárez A, Herrero J, Pérez B, Juarros-Basterretxea J, Rodríguez-Díaz FJ. Risk Factors for School Dropout in a Sample of Juvenile Offenders. Front Psychol. 2016 Dec 26;7:1993. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01993
Gubbels J, van der Put CE, Assink M. Risk Factors for School Absenteeism and Dropout: A Meta-Analytic Review. J Youth Adolesc. 2019;48(9):1637-1667. https://doi.org/10.1007/s10964-019-01072-5
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2025 BARİ AY- Öğr. Gör. Ayşegül AY- Umut BALATACI