Anahtar Kelimeler
Mağduriyet risk algısı
Kentsel çevre
Üniversite öğrencileri
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde suç korkusu ve mağduriyet risk algısının düzeyini belirlemek ve bu algıyı etkileyen bireysel ve çevresel faktörleri incelemektir. Bu kapsamda, suç korkusunun doğrudan mağduriyet deneyiminden mi yoksa algılanan risk ve çevresel faktörlerden mi etkilendiği araştırılmıştır.
Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışma, Çukurova Üniversitesi’nde öğrenim gören 496 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Suç Korkusu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, suç korkusunu yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla çok değişkenli analiz yaklaşımı benimsenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların suç mağduriyet korkusu ve risk algısı düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların tüm alt boyutlarda erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yaş grupları arasında anlamlı fark bulunurken (p<0,05), eğitim düzeyine göre fark saptanmamıştır (p>0,05). Doğrudan mağduriyet deneyiminin suç korkusu üzerinde anlamlı etkisi bulunmazken, güvensiz hissetme düzeyini artırdığı belirlenmiştir (p<0,05). Buna karşılık, algılanan fiziksel ve sosyal düzensizlik değişkenlerinin suç korkusu ve mağduriyet risk algısı ile daha güçlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Algılanan fiziksel ve sosyal düzensizlik arttıkça suç korkusu ve risk algısı düzeylerinin arttığı görülmüştür. Değişkenler arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Suç korkusu ve mağduriyet risk algısının, doğrudan mağduriyet deneyiminden ziyade bireysel ve çevresel faktörlerle ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgu, suç korkusunun yalnızca deneyim temelli değil, aynı zamanda algısal ve çevresel belirleyicilerle şekillendiğini göstermektedir. Bu nedenle suç korkusunun azaltılmasına yönelik politikaların, kentsel çevrenin düzenlenmesi sosyal bağların güçlendirilmesine odaklanması gerekmektedir. Elde edilen sonuçlar, suç korkusunun adli süreçlere başvuru davranışı ve mağduriyet bildirimi üzerinde dolaylı etkileri olabileceğini düşündürmektedir.
Kaynaklar
Ferraro KF. Fear of crime: Interpreting victimization risk. Albany (NY): State University of New York Press; 1995.
Ferraro KF, LaGrange R. The measurement of fear of crime. Sociol Inq. 1987;57:70-101.
Franklin TW, Franklin CA, Fearn NE. A multilevel analysis of the vulnerability, disorder, and social integration models of fear of crime. Soc Justice Res. 2008;21(2):204-227. https://doi.org/10.1007/s11211-008-0069-9
Liska AE, Sanchirico A, Reed MD. Fear of crime and constrained behavior: Specifying and estimating a reciprocal effects model. Soc Forces. 1988;66(3):827-837.
Furstenberg FF. Public reaction to crime in the streets. Am Scholar. 1971;40:601-610.
Rader NE. The threat of victimization: A theoretical reconceptualization of fear of crime. SociolSpectr. 2004;24(6):689-704. https://doi.org/doi:10.1080/02732170490506382
Hennen JR, Knudten RD. A lifestyle analysis of the elderly: Perceptions of risk, fear, and vulnerability. Illn Crisis Loss. 2001;9(2):190-208. https://doi.org/doi:10.1177/105413730100900204
Skogan WG, Maxfield MG. Coping with crime: Individual and neighborhood reactions. Beverly Hills: Sage Publications; 1981.
Boers K. Fear of violent crime. In: Heitmeyer W, Hagan J, editors. International handbook of violence research. Dordrecht: Springer; 2003. p.1131-1149. https://doi.org/doi:10.1007/978-94-010-0278-1-48
Wilson JQ, Kelling GL. Broken windows. Atlantic Monthly. 1982;249(3):29-38.
Kruger DJ, Reischl TM, Gee GC. Neighborhood social conditions mediate the associations between physical deterioration and mental health. Am J Community Psychol. 2007;40:261-271. https://doi.org/doi:10.1007/s10464-007-9135-1
Stafford M, Chandola T, Marmot M. Association between fear of crime and mental health and physical functioning. Am J Public Health. 2007;97(11):2076-2081. https://doi.org/doi:10.2105/AJPH.2006.097154
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2026 Ergül Akgök- Neylan Ziyalar- Ziyaettin Erdem- Kenan Kaya- Mete Korkut Gülmen