Anahtar Kelimeler
göz yaşartıcı gaz
gaz bombası
gösteri kontrol ajanı
Öz
İlk olarak 1871 yılında üretilen göz yaşartıcı maddeler, 1990'lı yıllarda sprey ve bomba halinde gösteri kontrol ajanları olarak yaygın şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu tür maddelerin en sık rastlanan etkileri, deri ve mukozalar üzerine olan irritan etkileridir. Gaz kapsülleri, irritan etkilerinin yanında, direkt temas halinde travmatik yaralanmalara da neden olabilmektedir. Bu sunumda; yüzüne gaz kapsülü geldiği iddiası ile hakkında rapor düzenlenmesi istenen ve sağ gözde görme kaybı ile sonuçlanan bir olguya ait bulgular aktarılmaktadır. Bu tür gösteri kontrol ajanlarının etkileri, kaynaklar ışığında tartışılmakta ve neden olabileceği tehlikelere dikkat çekmek amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Gaz kapsülü, göz yaşartıcı gaz, gaz bombası, gösteri kontrol ajanı
Referanslar
Kimyasal Silahlar Gösteri Kontrol Ajanları, Türk Tabipler Birliği Yayınları http://www.ttb.org.tr/kutuphane/bibergazi.pdf
Facts About Riot Control Agents, Centers for Disease Control and Prevention http://www.bt.cdc.gov/agent/riotcontrol/factsheet.asp
Kimyasal Gösteri Kontrol Ajanlarıyla Temas Edenlerin Sağlık Sorunları Değerlendirme Raporu. Türk Tabipler Birliği Yayınları http://www.ttb.org.tr/images/stories/file/gaz_rapor1.pdf
Liu Y, Huang YF, Jiang JJ, Yu JF, Gong YB, Zhou XB, Du GP, Xu QQ. Ocular trauma score in transferred fireworks-related ocular injuries: a case series. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2012;18 (4):321-327. http://www.journalagent.com/z4/vi.asp?pdir=travma&plng=eng&un=UTD-39000&look4=
Khan S, Akifa A, Abdullah N, Keng MQ. Pattern of ocular injuries in stone pelters in Kashmir valley. Saudi Journal of Ophthalmology. 2012; 26: 327-330.
Wani ML, Ahangar G, Lone N, Singh S, Dar AM, Bhat MA, Ashraf HZ, Irshad I. Vascular injuries caused by tear gas shells: surgical challenge and outcome. Iran J Med Sci. March 2011; 36(1): 14-17.
Bhat AR, Wani MA, Kirmani AR, Altaf UR, Raina TH, Alam S, Arif SM S. Non-metallic and metallic craniocerebral missile injuries: Varied outcome. Indian Journal of Neurotrauma (IJNT), 2010; 7(2): 113-122.
Zekri AMB, King WWK, Yeung R, Taylor WRJ. Acute mass burns caused by o-chlorobenzylidene malononitrile (CS) tear gas. Burns. 1999; 21(8: 586–589. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/030541799500063H,
Hill AR, Silverberg NB, Mayorga D, Baldwin HE. Medical hazards of the tear gas CS A case of persistent, multisystem, hypersensitivity reaction and review of the literature. Medicine. 2000; 79(4):234-240.
Gezer T. Uluslararası Sözleşme ve Kanunlarımıza göre biber gazı kullanımı. Toraks Bülteni. 2013; 2: 21-23.
Uslu E. Gösteri kontrol ajanları diğer bir deyişle biber gazı. Toraks Bülteni. 2013; 2:16-18.
Chemical Weapons Conwention (Convention on the prohibition of the development, production, stockpiling and use of chemical weapons and on their destruction). Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. http://www.opcw.org/chemical-weapons-convention/
Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması Ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun. Kanun No: 5564, Resmi Gazete Tarih: 21/12/2006, Sayı : 26383 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin1.Aspx?MevzuatKod=1.5.5564
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2014 Seher Koçer- Sema Demirçin