Anahtar Kelimeler
kesişen çizgiler
belge inceleme
Öz
Amaç: Bu çalışmada hem aynı tür (tükenmez kalem) mürekkep (homojen) hem de farklı tür (tükenmez kalem/inkjet-lazer yazıcı) mürekkeplerle (hetorojen) oluşturulmuş kesişmelerde stereo mikroskobun ne kadar etkin şekilde kullanılabileceği araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesişen çizgilerin alt-üst ilişkisinin belirlenmesi ile çizgilerin oluşturulma zamanının tespitinde stereo mikroskobun etkinliğini tespit etmek amacıyla 3 ayrı siyah tükenmez kalem 3 ayrı mavi tükenmez kalem, lazer yazıcı ve inkjet yazıcı kullanılarak hazırlanan homojen ve heterojen kesişen çizgi örnekleri ondört deneyimli belge inceleme uzmanı tarafından kendi kullandıkları yöntemler ile; bizim tarafımızdan da stereo mikroskop ile incelenmiştir.
Bulgular: On dört belge inceleme uzmanı tarafından lup ile yapılan incelemelerde; lazer yazıcı ve inkjet yazıcı baskısı ile mürekkep çizgilerinin kesiştiği heterojen örneklerde toplam doğru tespit oranı %33 ile %83 arasında değişmekte olup ortalama tespit oranı % 60’tır. Siyah ve mavi tükenmez kalemler ile oluşturulan homojen örneklerde ise kesişen çizgilerin sırasının belirlenmesinde doğru tespit oranları oldukça düşük bulunmuştur. Ortalama doğru tespit oranı %43’tür.
Aynı örneklerde tarafımızdan stereo mikroskop ile yapılan incelemede; homojen kesişmelerde güvenilir sonuçlara ulaşılamazken heterojen kesişmelerde etkin sonuçlara elde edilmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak; tükenmez kalem ile yazıcı baskısından oluşan heterojen kesişmelerde stereo mikroskopla oluşturulma sırasının yeterli ve etkin bir şekilde belirlenebileceği sonucuna varılmıştır.
Referanslar
Leung SC, Leung YM. A Systematic Study of the Lifting Technique for Determining the Writing Sequence of Intersecting Ball Pen Strokes. Science & Justice. 1997;37(3):197-206. https://doi.org/10.1016/S1355-0306(97)72174-9
VAID BA, Rana RS, Dhawan C. Determination of Sequence of Strokes Through Reflection Spectra. Problems of Forensic Science. 2011;87:193-203
Saini K, Kaur R, Sood NC. A Study for Establishing the Sequence of Superimposed Lines: Inkjet Versus Writing Instruments. Forensic Science International. 2009; 193(1): 14-20. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2009.08.012
Bojko K, Roux C, Reedy BJ. An Examination of the Sequence of Intersecting Lines Using Attenuated Total Reflectance–Fourier Transform Infrared Spectral Imaging. Journal of Forensic Sciences. 2008; 53(6):1458-1467. https://doi.org/10.1111/j.1556-4029.2008.00796.x
Moore DS. Determining the sequence of Ball-Point Pen Writings- A New Method? Journal of Forensic Science. 1978;23(1):143-148. https://doi.org/10.1520/JFS10663J
Saini, K., Kaur, R., Sood, N. C. Determining the Sequence of Intersecting Gel Pen and Laser Printed Strokes—a Comparative Study. Science &Justice: Journal of Forensic Science Society. 2009; 49(4):286-291. https://doi.org/10.1016/j.scijus.2009.07.003
Kaur R, Saini K, Sood NC. Application of Video Spectral Comparator (Absorption Spectra) for Establishing the Chronological Order of Intersecting Printed Strokes and Writing Pen Strokes. Science & Justice. 2013; 53(2):212-219. https://doi.org/10.1016/j.scijus.2012.10.001
Shiver FC. Intersecting Lines: Documents. Jamieson A, Moenssens A, editors. Wiley Encyclopedia of Forensic Science. Wiley Blackwell: John Wiley & Sons Ltd;2009
Spagnolo GS. Potentiality of 3D Laser Profilometry to Determine the Sequence of Homogenous Crossing Lines on Questioned Documents. Forensic Science International. 2006;164(2): 102-109. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2005.12.004
Hilton O. Scientific Examination of Questioned Documents. rev.ed, Washington D.C: CRC pres;1993
Levinson J. Questioned Documents – A Lawyer’s Handbook. Academic Press, London and California. 2001
Fabianska E, Kunicki M. Raman Spectroscopy as a New Technique for Determining the Sequence of Intersecting Lines. Problems of Forensic Sciences 2003;53: 60-73
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Nurcan Hamzaoğlu- Mustafa Fatih Yavuz