Anahtar Kelimeler
Zehirlenme
Toksikoloji
Otopsi Verileri
Adli Otopsi
Öz
Amaç: Zehirlenmeler, dünya genelinde önemli morbidite ve mortaliteye neden olan bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada farklı zamanlarda ve değişik coğrafik bölgelerde ölüme yol açan toksik etkenlerin belirlenmesi ve adli olguların özelliklerini irdeleyerek zehirlenme olgularının azaltılmasına katkı yapması amaçlanmaktadır.
Yöntem: 2017-2022 tarihleri arasında Sivas Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı’nda yapılan toplam 207 adli otopside alkol ve/veya toksik madde saptanan 55 olgunun demografik özellikleri retrospektif olarak incelendi. Verilerin SPSS v.27 programı ile yapılan tanımlayıcı istatistik analizi için pearson ve chi-square testi kullanıldı.
Bulgular: Olguların %81,8’i erkek, en küçüğü iki ve en büyüğü 84 yaşında ve ortalama yaşın 41,4 olduğu saptandı. 31-40 yaş grubunun %25,5 ile birinci sırada olduğu görüldü. Alkol ve toksik madde saptanan 55 olgu içinde %29,6 oran ile etil alkolün ilk sırada yer aldığı, zehirlenmelerin en çok ilkbahar mevsiminde (%36,4) görüldüğü, ölüm nedenlerine göre yapılan dağılımda ası (%18,2) ve karbonmonoksit (%14,5) zehirlenmesinin ilk iki sırada yer aldığı tespit edildi.
Sonuç: Bu çalışmada ölümcül zehirlenme olgularının analizinde ilk üç sırayı alkol, terapotik ilaçlar ve karbonmonoksit etkenleri almıştır. Toksik ölümlere engel olmak için; toplumun sahte/kaçak alkol tüketiminin tehlikeleri hakkında bilgilendirilmesi, bilinçsizce ilaç kullanımının önüne geçmek için gerekli eğitim, kontrol ve sosyal iletişimi güçlendirici aktivitelerin teşvik edilmesi, karbonmonoksit zehirlenmelerine neden olan özellikle kömür sobalarının ve ısıtıcıların kullanımında uygun havalandırma, gaz sensörlerinin kullanımı, periyodik aralıklarla bakım konularında tüm halka yönelik eğitim programlarının yapılması gerekmektedir.
Referanslar
Saukko P, Knight B. Knight’s Forensic Pathology (4th ed). CRC Press, 2024. https://doi.org/10.1201/b13266
Abdelraouf T, Elmorsy E, ElHafez M, Alshaman A, AlZaheed HM, Alenezi AS. Postmortem toxicology data of autopsied cases in the Northern Border Province, Saudi Arabia: A six-year retrospective study. AJFSFM 2019;1(10):1412-20. https://doi.org/10.26735/16586794.2019.031
Narayan Reddy KS, Murty OP. The Essentials Of Forensic Medicine and Toxicology (35th ed). The Health Sciences Publishers.Jaypee Brothers Medical Publishers, 2022.
Schwartz G R, Cayten CG, Mangelsen MA, Mayer TA, Hanke BK. Principles and Practice of Emergency Medicine (3th ed). Philadelphia-London:Lea&Febiger, 1992.
Kelechi N, Iheagwara A, Stephen R. Myocardial cytochrome oxidase activity is decreased following carbon monoxide exposure. Biochim Biophys Acta 2007;1772:1112-6. https://doi.org/10.1016/j.bbadis.2007.06.002.
Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı, 2023 Türkiye Uyuşturucu Raporu, Ankara 2023 (Erişim Tarihi: 01.07.2025).
Karakasi MV, Kevrekidis DP, Voultsos P, Trypsiannis G, Manolopoulos VG, Raikos N. Investigation of patterns and dynamics of substance users: A long-term toxicology study on a sample of the Greek population between 2005 and 2019. J Forensic Sci 2021;66(5):1841-54. https://doi.org/10.1111/1556-4029.14776
Nielsen M, Kruckow L, Buch AK, Olsen KB, Banner J. Characterization of deceased drug users in Denmark based on treatment status: A nationwide retrospective autopsy study. Drug and Alcohol Depend 2022;230:109146. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2021.109146
Drugs in syringes from six European cities 2019.https://www.emcdda.europa.eu (erişim tarihi: 15.02.2024).
Lindqvist E, Edman G, Hollenberg J, Nordberg P, Ösby U, Forsberg S. Intensive care admissions due to poisoning. Acta Anaesthesiol Scand 2017;61:1296-304. https://doi.org/10.1111/aas.13005
Bjornaas MA, Teige B, Hovda KE, Ekeberg O, Heyerdahl F, Jacobsenet D. Fatal poisonings in Oslo: a one-year observational study. BMC Emerg Med 2010;10:13. https://doi.org/10.1186/1471-227X-10-13
Koskela L, Raatiniemi L, Bakke HK, Ala-Kokko T, Liisanantti J. Fatal poisonings in Northern Finland: causes, incidence, and rural-urban differences. Scan J Trauma, Resusc Emerg Med 2017;25:90. https://doi.org/10.1186/s13049-017-0431-8
Shazia S, Khan MJ, Rashid H, Farooq A, Umair M, Syed SU. Two years analysis of acute poisoning ın patients presented to Emergency Department of Ayub Teachıng Hospital, Abbottabad. J Ayub Med Coll Abbottabad 2020;32:628-32.
Thapa S, Dawadi BJ, Upreti AJ. Acute poisoning among patients presenting to the Emergency Department of a Tertiary Care Center: A descriptive cross-sectional study. J Nepal Med Assoc 2020;58:470-3. https://doi.org/ 10.31729/jnma.4997
Sawicka E, Kartuszyńska P, Kuczyńska H, Piwowar A. A retrospectıve observatıonal study on patients ıntoxicated by drugs and other xenobıotics. Int J Occup Med Environ Health 2019;32:489-501. https://doi.org/ 10.13075/ijomeh.1896.01344
Kanchan T, Menezes RG, Kumar TSM, Bakkannavar SM, Bukelo MJ, Sharma PS et al. Toxicoepidemiology of fatal poisonings in Southern India. J Forensic Leg Med 2010;17:344-7. https://doi.org/ 10.1016/j.jflm.2010.05.006
Lihua L, Yuning W, Henghui H, Xiang L, Min J, Zehao L, Lianjie L. et al. Retrospective analysis of 217 fatal intoxication autopsy cases from 2009 to 2021: temporal trends in fatal intoxication at Tongji center for medicolegal expertise, Hubei, China. Front. Public Health 2023;11:1137649. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1137649
Gürger M, Vicdanlı NF, Türkoğlu A, Börk T, Göçük V, Göktekin MÇ, et al. Fatal poisonings: autopsy-based study. Bezmialem Science 2023;11(1):79-84.
Ahmad M, Mazumder MRU, Al-Azad MAS, Rahman FN, Rahman MM. Study on autopsy cases of suspected poisoning victims in an Urban Medical College Morque. JAFMC Bangladesh 2012;8(1):46-52. https://doi.org/10.3329/jafmc.v8i1.13540
Amine BM, Youcef A, Feriel R, Amel MI, Lahcene B, Abdellatif B. The value of toxicology in determining cause of death. A study of 400 autopsy cases. Studies in Health Sciences, Curitiba 2023;4(1):266-83. https://doi.org/10.54022/shsv4n1-028
Shanawaz M, Rao GSRKG, Sugnan B. Study of autopsy profile of deaths due to poisoning at a tertiary hospital. MedPulse International Journal of Forensic Medicine 2018;6(3):13-6. https://doi.org/10.26611/1018632
Karaarslan B, Karapirli M, Kandemir E, Kucuker H, Gurler M, Ince CH et al. The fatal poisoning pattern of Ankara (Turkey) and nearby 8 cities from 2007 to June 2011: A retrospective study in forensic autopsies. J Forensic Sci 2013;58:1563-7. https://doi.org/10.1111/1556-4029.12189
Birincioglu I, Karadeniz H, Teke HY. Fatal poisonings in Trabzon (Turkey). J Forensic Sci 2011;56:661-3. https://doi.org/10.1111/j.1556-4029.2011.01624.x
Battal D, Aktas A, Sungur MA, Bilgin NG, Cekin N. Evaluation of poisoning deaths in the Cukurova Region, Turkey, 2007-2011. Toxicol Ind Health 2016;32:476-84. https://doi.org/10.1177/0748233713503376.
Fedakar R, Türkmen N. Fatal poisonings in the south marmara region of Turkey, 1996-2003. Eur J Gen Med 2008;5:1-8.
Jönsson AK, Spigset O, Tjäderborn M, Druid H, Hägg S. Fatal drug poisonings in a Swedish general population. BMC Clin Pharmacol 2009;9:7. https://doi.org/ 10.1186/1472-6904-9-7.
Friedman N, Shoshani-Levy M, Brent J, Wax P, Campleman SL, Finkelstein Y. Fatalities in poisoned patients managed by medical toxicologists. Clin Toxicol (Phila) 2020;58:688-91. https://doi.org/10.1080/15563650.2019.1672877
Lapatto-Reiniluoto O, Vuori E, Hoppu K, Ojanpera I. Fatal poisonings in Finland during the years 2004-2009. Hum Exp Toxicol 2012;32:600-5. https://doi.org/10.1177/0960327112462723.
Dirlik M, Bostancıoğlu B. Deaths due to carbon monoxide poisoning in Aydın, Western Turkey. Death Stud 2017;41:246-50. https://doi.org/ 10.1080/07481187.2016.1259693
Karapirli M, Kandemir E, Akyol S, Kantarci MN, Kaya M, Akyol O. Forensic and clinical carbon monoxide (CO) poisonings in Turkey: A detailed analysis. J Forensic Leg Med 2013;20:95-101. https://doi.org/10.1016/j.jflm.2012.04.031
Steentoft A, Teige B, Ceder G, Kristinsson J, Simonsen KW, Holmgren P, et al. Fatal poisoning in drug addicts in the Nordic countries. Forensic Sci Int 2001;123:63-9.
Koskela L, Raatiniemi L, Bakke HK, Ala-Kokko T, Liisanantti J. Do pre-hospital poisoning deaths differ from in-hospital deaths? A retrospective analysis. Scand J Trauma Resusc Emerg Med 2017;25:48. https://doi.org/10.1186/s13049-017-0391-z
Magalhães AFA, Caldas ED. Underreporting of fatal poisonings in Brazil - A descriptive study using data from four information systems. Forensic Sci Int 2018;287:136-41. doi: 10.1016/j.forsciint.2018.03.040.
Göney G. Analyses of the rates and causes of poisoning in Turkey from 1923 to 2019. Med J SDU 2020;(special issue-1);1-6. doi: 10.17343/sdutfd.699025
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2025 Celal Bütün- Fatma Yücel Beyaztaş- Muhammet Can- Ali Yıldırım